Czy lider może być tylko jeden? Style przywództwa (nie tylko) w biznesie

Przywództwo może mieć wiele twarzy ale czy wiele osób może być liderami? W jaki sposób dobry lider dostosowuje się do zmieniających się warunków? Czy istnieje lider idealny?  A co z zespołem?

Lider – co to znaczy?

Od pewnego czasu obserwuję wzrost popularności pojęć takich jak „lider“, „liderstwo“, „umiejętności liderskie“.  Określenia te szturmem zdobywają biznes i wchodzą do polityki. Nie tylko coraz więcej firm jest liderami w swoich branżach – szefowie stają się liderami firm, a menedżerowie i kierownicy liderami zespołów.

Również w polityce partie, które chcą być postrzegane jako nowoczesne, zastępują przewodniczących i prezesów liderami. Jest to proces zupełnie naturalny dlatego warto przy okazji postawić pytanie, co to właściwie znaczy być liderem?

Odpowiadając, warto wziąć pod uwagę 3 obszary: umiejętności liderskie, role w zespole i  fazy rozwoju grupy.

Jest wiele opracowań mówiących o tym, jakie umiejętności powinien posiadać dobry lider. Moim zdaniem zdecydowanie najważniejszą z nich jest umiejętność inspirowania (słynne „Why?“ Simona Sinek‘a).  Dlaczego? Ponieważ tylko wtedy możesz zebrać zespół, który pójdzie za Tobą w przysłowiowy ogień – ludzi zaangażowanych, wierzących w cel, który przed nimi stawiasz.  To podstawa sukcesu. Lider nie istnieje bez zespołu. Albo inaczej: lider jest tyle wart, ile jego zespół. A za pieniądze nie można mieć wszystkiego.

Role w zespole

Oczywiście zaangażowanie członków zespołu to część sukcesu. Żeby wszystko dobrze grało, każdy w orkiestrze powinien grać na instrumencie, który lubi najbardziej. Wtedy będzie grał najlepiej.

Meredith Belbin już w latach 50. dowiódł, że nie tylko wykształcenie i umiejętności ale również typ osobowości, objawiający się między innymi preferowanymi rolami w zespole, mają wpływ na efektywność zespołu. Stworzył przy okazji 9 ról niezbędnych w dobrze funkcjonującym zespole. Każda z nich posiada inne „supermoce“. I każda pełni bardzo ważną rolę dla dynamiki grupy.

Czym jest więc dynamika grupy?  Bruce Tuckman bardzo przystępnie opisał proces rozwoju grupy  w 4 etapach: Forming, Storming, Norming, Performing. Właściwie same nazwy poszczególnych faz mówią wiele o ich specyfice. Co ciekawe, Tuckman dowodzi, że ponieważ każda z tych faz ma inną dynamikę, do każdej potrzeba innego typu liderstwa (lub innego zestawu umiejętności liderskich).

O czym  to wszystko świadczy?

Przede wszystkim dobry lider powinien zdawać sobie sprawę z istnienia różnych typów osobowości (ról zespołowych) i etapów rozwoju grupy. Co więcej, powinien je rozumieć, zauważać i odpowiednio reagować.

Czy więc lider może być tylko jeden? Tak, jednak w wielu zespołach z powodzeniem funkcjonuje model, w którym na różnych etapach rozwoju grupy, osoby  o najbardziej adekwatnym zestawie umiejętności przejmują pałeczkę i prowadzą zespół.

Kilka lat temu obejrzałem wykład Itaya Talgama „Lead like the great conductors“. W swoim niespełna 20-minutowym wystąpieniu Talgam na przykładzie mistrzów batuty takich jak Kleiber, Muti, czy Bernstein, pokazuje różne style przewodzenia orkiestrze, czyli inaczej– różne style liderstwa.  Nie  wskazuje przy tym, który z nich jest lepszy, a który gorszy. Dyskretnie i z wdziękiem pokazuje zalety (i wady) każdego z tych stylów, przy okazji niemal idealnie wpasowując się w metodologię Tuckmana.

Oto, jak teoria spotyka się z praktyką. Spróbujcie sami.

Inne teksty

▶ aktualności

Kilka błędów w kampaniach crowdfundingowych, które popełniłem za ciebie, więc ty już nie musisz

Crowdfunding to bardzo plastyczna materia. Podczas zbiórki zawsze jest miejsce na popełnienie kilku nowych błędów, ale to także szansa na naukę. Dlatego więc… oto kilka błędów w crowdfundingu, które popełniłem…
▶ aktualności

10 dobrych rad przydatnych nie tylko w biznesie

Jak dobrze radzić sobie w biznesie, ale i w życiu? Oto 10 przydatnych rad, które przydadzą się zawsze! Stosuj je, a zobaczysz – jakość Twojego życia się poprawi. Stosuj “Prawo…